Lectio XIII – Liber Iudicum, 4
Sous un palmier, Débora parle. Sous une tente, Iahel frappe.
Lectio XIII – Liber Iudicum, 4
- Addideruntque filii Israel facere malum in conspectu Domini post mortem Aod,
- et tradidit illos Dominus in manu Iabin regis Chanaan, qui regnavit in Asor. Habuitque ducem exercitus sui nomine Sisaram: ipse autem habitabat in Haroseth gentium.
- Clamaveruntque filii Israel ad Dominum; nongentos enim habebat falcatos currus et per viginti annos vehementer oppresserat eos.
- Erat autem Debora prophetis, uxor Lapidoth, quae iudicabat Israel in illo tempore.
- Et sedebat sub palma Deborae inter Rama et Bethel in monte Ephraim; ascendebantque ad eam filii Israel in iudicium.
- Quae misit et vocavit Barac filium Abinoem de Cedes Nephthali dixitque ad eum: “Praecepit tibi Dominus, Deus Israel: Vade et duc exercitum in montem Thabor tollesque tecum decem milia pugnatorum de filiis Nephthali et de filiis Zabulon.
- Ego autem ducam ad te in loco torrentis Cison Sisaram principem exercitus Iabin et currus eius atque omnem multitudinem et tradam eum in manu tua”.
- Dixitque ad eam Barac: “Si venis mecum, vadam; si nolueris venire mecum, non pergam”.
- Quae dixit ad eum: “Ibo quidem tecum; sed in hac via non erit tibi gloria, quia in manu mulieris tradet Dominus Sisaram”. Surrexit itaque Debora et perrexit cum Barac in Cedes.
- Qui, accitis Zabulon et Nephthali in Cedes, ascendit cum decem milibus pugnatorum habens Deboram in comitatu suo.
- Haber autem Cinaeus recesserat a ceteris Cinaeis fratribus suis filiis Hobab cognati Moysi et tetendit tabernaculum usque ad quercum in Saananim iuxta Cedes.
- Nuntiatumque est Sisarae quod ascendisset Barac filius Abinoem in montem Thabor,
- et congregavit omnes nongentos falcatos currus omnemque exercitum, qui cum eo erat, de Haroseth gentium ad torrentem Cison.
- Dixitque Debora ad Barac: “Surge: haec est enim dies, in qua tradidit Dominus Sisaram in manus tuas. En ipse ductor est tuus”. Descendit itaque Barac de monte Thabor, et decem milia pugnatorum cum eo.
- Perterruitque Dominus Sisaram et omnes universamque multitudinem in ore gladii ad conspectum Barac, in tantum ut Sisara de curru desiliens pedibus fugeret,
- et Barac persequeretur fugientes currus et exercitum usque ad Haroseth gentium, et omnis hostium multitudo usque ad internecionem caderet.
- Sisara autem fugiens pervenit ad tabernaculum Iahel uxoris Haber Cinaei; erat enim pax inter Iabin regem Asor et domum Haber Cinaei.
- Egressa igitur Iahel in occursum Sisarae dixit ad eum: “Intra ad me, domine mi; intra, ne timeas”. Qui ingressus tabernaculum eius et opertus ab ea panno,
- dixit ad eam: “Da mihi, obsecro, paululum aquae, quia sitio”. Quae aperuit utrem lactis et dedit ei bibere et operuit illum.
- Dixitque Sisara ad eam: “Sta ante ostium tabernaculi et, cum venerit aliquis interrogans te et dicens: ‘Numquid hic est aliquis?’, respondebis: ‘Nullus est’”.
- Porro Iahel uxor Haber clavum tabernaculi assumens pariter malleum; et ingressa abscondite et cum silentio, posuit supra tempus capitis eius clavum, percussumque malleo defixit in cerebrum usque ad terram; qui soporem morti socians defecit et mortuus est.
- Et ecce Barac sequens Sisaram veniebat; egressaque Iahel in occursum eius dixit ei: “Veni, et ostendam tibi virum, quem quaeris”. Qui cum intrasset ad eam, vidit Sisaram iacentem mortuum et clavum infixum in tempore eius.
- Humiliavit ergo Deus in die illo Iabin regem Chanaan coram filiis Israel,
- qui crescebant cotidie et forti manu opprimebant Iabin regem Chanaan, donec delerent eum.
Vocabula difficiliora
addo, -ere — (ici) recommencer, faire encore une fois
clamo, -are — crier, appeler à l’aide
nongenti, -ae, -a — neuf cents
falx, falcis, f. — faux ; ici : falcatus = armé de faux
currus, -us, m. — char
torrens, -entis, m. — torrent, cours d’eau temporaire
vado, -ere — aller
pergo, -ere — poursuivre, continuer son chemin
accitus, -a, -um — appelé (auprès de soi), convoqué
tabernaculum, -i, n. — tente
quercus, -us, f. — chêne
ductor, -oris, m. — chef, guide, commandant
universus, -a, -um — tout entier, complet
os, oris, n. — bouche ; fig. tranchant
gladius, -ii, m. — épée, glaive
desilio, -ire — sauter en bas, descendre précipitamment
internecio, -onis, f. — extermination, massacre total
pannus, -i, m. — pièce d’étoffe, couverture
obsecro, -are — supplier, prier instamment
uter, -ris, m. — outre, peau servant de récipient
porro, adv. — or, de plus, ensuite
clavus, -i, m. — clou
assumo, -ere — prendre avec soi, saisir
malleus, -i, m. — marteau
tempus, -oris, n. — tempe, partie latérale de la tête
deficio, -ere — s’éteindre, défaillir, mourir
occursus, -us, m. — rencontre, venue au-devant
Nomina propria
Aod — juge précédent, auteur de la délivrance contre Églon (cf. Iud 3).
Iabin — roi cananéen régnant à Asor, oppresseur d’Israël.
Sisara — chef de l’armée de Iabin, tué par Iahel.
Barac — chef militaire de la tribu de Nephthali, exécuteur du plan de Dieu.
Abinoem — père de Barac, inconnu par ailleurs.
Haber — Kénite, apparenté à Moïse par alliance, mari de Iahel.
Iahel — femme de Haber, tueuse de Sisara, figure inattendue de délivrance.
Hobab — beau-père de Moïse (cf. Nb 10,29), ancêtre des Kénites.
Nomina locorum
Asor — ville royale de Galilée, capitale de Iabin (cf. Ios 11,10).
Haroseth gentium — résidence de Sisara, localisation incertaine (plaine d’Esdrelon ?).
Rama — ville d’Éphraïm, souvent liée aux prophètes (cf. 1 Reg 1,1).
Bethel — ville sainte d’Éphraïm, ancien lieu de culte (cf. Gen 28,19).
mons Ephraim — région montagneuse du centre d’Israël, entre Jérusalem et Sichem.
Cedes (Nephthali) — ville-refuge du nord, dans le territoire de Nephthali.
Thabor (mons) — mont Thabor, site de rassemblement militaire au nord d’Israël.
Cison — torrent saisonnier au pied du Thabor, instrument de la victoire divine (cf. Iud 5,21).
Saananim — lieu incertain, mentionné comme campement de Haber (cf. Gen 49,14).