Lectio XIII – Liber Iudicum, 4

Sous un palmier, Débora parle. Sous une tente, Iahel frappe.

Lectio XIII – Liber Iudicum, 4

  1. Addideruntque filii Israel facere malum in conspectu Domini post mortem Aod,
  2. et tradidit illos Dominus in manu Iabin regis Chanaan, qui regnavit in Asor. Habuitque ducem exercitus sui nomine Sisaram: ipse autem habitabat in Haroseth gentium.
  3. Clamaveruntque filii Israel ad Dominum; nongentos enim habebat falcatos currus et per viginti annos vehementer oppresserat eos.
  4. Erat autem Debora prophetis, uxor Lapidoth, quae iudicabat Israel in illo tempore.
  5. Et sedebat sub palma Deborae inter Rama et Bethel in monte Ephraim; ascendebantque ad eam filii Israel in iudicium.
  6. Quae misit et vocavit Barac filium Abinoem de Cedes Nephthali dixitque ad eum: “Praecepit tibi Dominus, Deus Israel: Vade et duc exercitum in montem Thabor tollesque tecum decem milia pugnatorum de filiis Nephthali et de filiis Zabulon.
  7. Ego autem ducam ad te in loco torrentis Cison Sisaram principem exercitus Iabin et currus eius atque omnem multitudinem et tradam eum in manu tua”.
  8. Dixitque ad eam Barac: “Si venis mecum, vadam; si nolueris venire mecum, non pergam”.
  9. Quae dixit ad eum: “Ibo quidem tecum; sed in hac via non erit tibi gloria, quia in manu mulieris tradet Dominus Sisaram”. Surrexit itaque Debora et perrexit cum Barac in Cedes.
  10. Qui, accitis Zabulon et Nephthali in Cedes, ascendit cum decem milibus pugnatorum habens Deboram in comitatu suo.
  11. Haber autem Cinaeus recesserat a ceteris Cinaeis fratribus suis filiis Hobab cognati Moysi et tetendit tabernaculum usque ad quercum in Saananim iuxta Cedes.
  12. Nuntiatumque est Sisarae quod ascendisset Barac filius Abinoem in montem Thabor,
  13. et congregavit omnes nongentos falcatos currus omnemque exercitum, qui cum eo erat, de Haroseth gentium ad torrentem Cison.
  14. Dixitque Debora ad Barac: “Surge: haec est enim dies, in qua tradidit Dominus Sisaram in manus tuas. En ipse ductor est tuus”. Descendit itaque Barac de monte Thabor, et decem milia pugnatorum cum eo.
  15. Perterruitque Dominus Sisaram et omnes universamque multitudinem in ore gladii ad conspectum Barac, in tantum ut Sisara de curru desiliens pedibus fugeret,
  16. et Barac persequeretur fugientes currus et exercitum usque ad Haroseth gentium, et omnis hostium multitudo usque ad internecionem caderet.
  17. Sisara autem fugiens pervenit ad tabernaculum Iahel uxoris Haber Cinaei; erat enim pax inter Iabin regem Asor et domum Haber Cinaei.
  18. Egressa igitur Iahel in occursum Sisarae dixit ad eum: “Intra ad me, domine mi; intra, ne timeas”. Qui ingressus tabernaculum eius et opertus ab ea panno,
  19. dixit ad eam: “Da mihi, obsecro, paululum aquae, quia sitio”. Quae aperuit utrem lactis et dedit ei bibere et operuit illum.
  20. Dixitque Sisara ad eam: “Sta ante ostium tabernaculi et, cum venerit aliquis interrogans te et dicens: ‘Numquid hic est aliquis?’, respondebis: ‘Nullus est’”.
  21. Porro Iahel uxor Haber clavum tabernaculi assumens pariter malleum; et ingressa abscondite et cum silentio, posuit supra tempus capitis eius clavum, percussumque malleo defixit in cerebrum usque ad terram; qui soporem morti socians defecit et mortuus est.
  22. Et ecce Barac sequens Sisaram veniebat; egressaque Iahel in occursum eius dixit ei: “Veni, et ostendam tibi virum, quem quaeris”. Qui cum intrasset ad eam, vidit Sisaram iacentem mortuum et clavum infixum in tempore eius.
  23. Humiliavit ergo Deus in die illo Iabin regem Chanaan coram filiis Israel,
  24. qui crescebant cotidie et forti manu opprimebant Iabin regem Chanaan, donec delerent eum.

Vocabula difficiliora

addo, -ere — (ici) recommencer, faire encore une fois
clamo, -are — crier, appeler à l’aide
nongenti, -ae, -a — neuf cents
falx, falcis, f. — faux ; ici : falcatus = armé de faux
currus, -us, m. — char
torrens, -entis, m. — torrent, cours d’eau temporaire
vado, -ere — aller
pergo, -ere — poursuivre, continuer son chemin
accitus, -a, -um — appelé (auprès de soi), convoqué
tabernaculum, -i, n. — tente
quercus, -us, f. — chêne
ductor, -oris, m. — chef, guide, commandant
universus, -a, -um — tout entier, complet
os, oris, n. — bouche ; fig. tranchant
gladius, -ii, m. — épée, glaive
desilio, -ire — sauter en bas, descendre précipitamment
internecio, -onis, f. — extermination, massacre total
pannus, -i, m. — pièce d’étoffe, couverture
obsecro, -are — supplier, prier instamment
uter, -ris, m. — outre, peau servant de récipient
porro, adv. — or, de plus, ensuite
clavus, -i, m. — clou
assumo, -ere — prendre avec soi, saisir
malleus, -i, m. — marteau
tempus, -oris, n. — tempe, partie latérale de la tête
deficio, -ere — s’éteindre, défaillir, mourir
occursus, -us, m. — rencontre, venue au-devant

Nomina propria

Aod — juge précédent, auteur de la délivrance contre Églon (cf. Iud 3).
Iabin — roi cananéen régnant à Asor, oppresseur d’Israël.
Sisara — chef de l’armée de Iabin, tué par Iahel.
Barac — chef militaire de la tribu de Nephthali, exécuteur du plan de Dieu.
Abinoem — père de Barac, inconnu par ailleurs.
Haber — Kénite, apparenté à Moïse par alliance, mari de Iahel.
Iahel — femme de Haber, tueuse de Sisara, figure inattendue de délivrance.
Hobab — beau-père de Moïse (cf. Nb 10,29), ancêtre des Kénites.

Nomina locorum

Asor — ville royale de Galilée, capitale de Iabin (cf. Ios 11,10).
Haroseth gentium — résidence de Sisara, localisation incertaine (plaine d’Esdrelon ?).
Rama — ville d’Éphraïm, souvent liée aux prophètes (cf. 1 Reg 1,1).
Bethel — ville sainte d’Éphraïm, ancien lieu de culte (cf. Gen 28,19).
mons Ephraim — région montagneuse du centre d’Israël, entre Jérusalem et Sichem.
Cedes (Nephthali) — ville-refuge du nord, dans le territoire de Nephthali.
Thabor (mons) — mont Thabor, site de rassemblement militaire au nord d’Israël.
Cison — torrent saisonnier au pied du Thabor, instrument de la victoire divine (cf. Iud 5,21).
Saananim — lieu incertain, mentionné comme campement de Haber (cf. Gen 49,14).